Doanh nghiệp tài chính cần chuẩn bị gì cho kỷ nguyên AI?

Tại tọa đàm "IT Transformation in the AI Era: Securities Company Lessons Learned" do cộng đồng CIO Vietnam (Hanoi Chapter) tổ chức mới đây, bức tranh thực tế về cuộc cách mạng công nghệ ngành tài chính đã được phác thảo một cách chân thực.

Trong bối cảnh trước thềm nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam theo tiêu chuẩn FTSE Russell, áp lực đè nặng lên vai các nhà điều hành không còn nằm ở phòng môi giới, mà dịch chuyển sang năng lực công nghệ, dữ liệu, bảo mật, vận hành và khả năng thích ứng của tổ chức.

Thông qua các chia sẻ thực chiến từ lãnh đạo công nghệ trong ngành chứng khoán, chương trình không chỉ phản ánh câu chuyện chuyển đổi của từng doanh nghiệp, mà còn mở ra một bài toán lớn hơn cho cộng đồng CNTT: doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để AI có thể được triển khai an toàn, hiệu quả và có khả năng mở rộng trong thực tế 

Mức độ sẵn sàng chuyển đổi bằng AI bắt đầu từ nền tảng CNTT

Một trong những nhận định quan trọng được rút ra từ chương trình là: AI readiness không bắt đầu từ việc triển khai một công cụ AI, mà bắt đầu từ nền tảng CNTT đủ hiện đại, dữ liệu đủ tin cậy, kiến trúc đủ linh hoạt và tổ chức đủ năng lực để vận hành sự thay đổi.

Với các doanh nghiệp đã có lịch sử vận hành lâu năm, thách thức thường nằm ở việc hiện đại hóa hệ thống hiện hữu, xử lý nợ kỹ thuật, nâng cao khả năng tích hợp và đảm bảo tính ổn định trong quá trình chuyển đổi. Với các doanh nghiệp được xây dựng trên nền tảng số ngay từ đầu, bài toán lại nằm ở khả năng mở rộng, kiểm soát tốc độ tăng trưởng, quản trị rủi ro và duy trì năng lực đổi mới trong dài hạn. 

Điểm chung của các mô hình này là công nghệ không thể tiếp tục được nhìn như một lớp hạ tầng phía sau. Trong kỷ nguyên AI, công nghệ trở thành nền móng của năng lực cạnh tranh. Muốn ứng dụng AI hiệu quả, doanh nghiệp cần chuẩn bị đồng thời nhiều lớp năng lực: hạ tầng, dữ liệu, bảo mật, kiến trúc hệ thống, quy trình vận hành và đội ngũ công nghệ nội bộ. 

Thực tế từ DNSE cũng cho thấy một góc nhìn đáng chú ý rằng ngay cả những doanh nghiệp born-to-be-digital vẫn không thể đứng yên. Khi quy mô khách hàng tăng nhanh, yêu cầu về hiệu năng hệ thống, trải nghiệm người dùng, khả năng khai thác dữ liệu và ứng dụng AI cũng liên tục thay đổi. 

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải không ngừng tái cấu trúc kiến trúc công nghệ, nâng cấp nền tảng dữ liệu, hoàn thiện năng lực quản trị và thích ứng với các xu hướng mới của thị trường. Chuyển đổi số vì thế không phải là một đích đến, mà là một quá trình cải tiến liên tục để duy trì lợi thế cạnh tranh và sẵn sàng cho những làn sóng công nghệ tiếp theo.

Từ các chia sẻ thực chiến tại tọa đàm, có thể thấy hiện đại hóa hạ tầng CNTT không chỉ là nâng cấp hệ thống hay thay thế một nền tảng lõi. Đây là quá trình tái thiết năng lực vận hành của doanh nghiệp để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng, tích hợp, bảo mật và đổi mới trong tương lai.

Trong ngành tài chính, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Hệ thống công nghệ phải đủ ổn định để đảm bảo vận hành liên tục, đủ linh hoạt để tích hợp các dịch vụ mới, đủ an toàn để bảo vệ dữ liệu và đủ mở để đáp ứng các bài toán AI, phân tích dữ liệu và tự động hóa trong tương lai.

Các câu chuyện từ SHS và DNSE cho thấy mỗi doanh nghiệp có một cách tiếp cận khác nhau, tùy thuộc vào lịch sử phát triển, quy mô vận hành, mức độ sẵn sàng của hệ thống và chiến lược tăng trưởng. Tuy nhiên, bài học chung không nằm ở chi tiết hạ tầng của từng doanh nghiệp, mà ở tư duy chuyển đổi: doanh nghiệp cần chủ động thiết kế lại nền tảng công nghệ để phục vụ chiến lược dài hạn, thay vì chỉ xử lý các yêu cầu kỹ thuật ngắn hạn.

Từ vận hành hệ thống đến kiến tạo năng lực cạnh tranh

Trong bối cảnh AI đang trở thành một phần của chiến lược doanh nghiệp, vai trò của người làm CNTT cũng cần được nâng cấp.

Thứ nhất là năng lực kiến trúc hệ thống. Đội ngũ CNTT cần hiểu cách thiết kế các hệ thống có khả năng mở rộng, tích hợp, kết nối dữ liệu và thích ứng với các công nghệ mới.

Thứ hai là năng lực dữ liệu. AI chỉ có thể tạo ra giá trị khi doanh nghiệp có dữ liệu đủ sạch, đủ kết nối, đủ quản trị và đủ tin cậy để sử dụng trong vận hành và ra quyết định.

Thứ ba là năng lực bảo mật và quản trị rủi ro. Khi AI được đưa vào các quy trình kinh doanh, vấn đề bảo mật dữ liệu, quyền truy cập, tuân thủ và kiểm soát rủi ro trở thành yêu cầu bắt buộc.

Thứ tư là năng lực vận hành chuyển đổi. Người làm CNTT không chỉ triển khai hệ thống, mà cần biết làm việc với các đơn vị kinh doanh, xác định ưu tiên, quản lý thay đổi và đo lường hiệu quả triển khai.

Thứ năm là năng lực làm chủ công nghệ nội bộ. Doanh nghiệp có thể tiếp tục hợp tác với các nhà cung cấp, nhưng đội ngũ nội bộ cần đủ năng lực để hiểu, lựa chọn, tích hợp, kiểm soát và phát triển tiếp trên nền các giải pháp công nghệ.

Bài học lớn từ tọa đàm không nằm ở việc doanh nghiệp nào lựa chọn mô hình công nghệ nào, mà ở sự dịch chuyển vai trò của công nghệ trong doanh nghiệp tài chính.

Trong kỷ nguyên AI, bộ phận CNTT không còn chỉ là đơn vị vận hành hệ thống. CNTT cần trở thành lực lượng kiến tạo năng lực cạnh tranh, đồng hành với ban lãnh đạo trong việc thiết kế mô hình vận hành mới, khai thác dữ liệu, tối ưu trải nghiệm khách hàng, kiểm soát rủi ro và mở rộng năng lực đổi mới.

Kỷ nguyên AI sẽ không chỉ thuộc về những doanh nghiệp có công nghệ mới nhất, mà thuộc về những tổ chức có nền tảng đủ vững, dữ liệu đủ tốt, đội ngũ đủ năng lực và lãnh đạo công nghệ đủ tầm nhìn để biến công nghệ thành giá trị kinh doanh bền vững./

Theo CafeF, Lâm Mộc